Van stuklijst
naar flow:
zo bouwen we dat.
Een gesprek met Mark Veenendaal, technisch directeur bij Bos Machines, over modulair bouwen met ‘Lego-blokken’, het toverwoord keep it simple en een bewuste keuze voor Vault Basic, omdat het team zelf aan de knoppen wil blijven zitten.
Made in Holland, sinds 1985.
Bos Machines ontwikkelt en bouwt sinds 1985 in Vianen machines en volledige productielijnen voor de timmerindustrie, alles onder het eigen merk BMH. Eén lijn maakt van een pak hout een compleet kozijn, zonder tussenkomst van mensenhanden.
Het assortiment loopt van CNC-bewerkingscentra zoals de Windowmaster, de Routemaster en de Gluemaster tot volledig geïntegreerde productielijnen. Bijzonder is dat naast de mechanische engineering ook de software, waaronder BMH 3D Master, in eigen huis wordt ontwikkeld.
- 01Eigen merk BMH. Ontwerp, productie en software volledig in eigen beheer.
- 02Breed assortiment. Van CNC-bewerkingscentra tot complete productielijnen.
- 03Afzet door heel Europa. Met hoge tevredenheidsscores bij klanten.
- 04Eigen softwareontwikkeling. Waaronder BMH 3D Master.
Waar wij het meest trots op zijn, is de hoge tevredenheid bij onze klanten. Wij bouwen technisch geavanceerde machines die betrouwbaar werken, en nemen klanten zoveel mogelijk werk uit handen.

We ontwerpen onze ‘Lego-blokken’ één keer zo goed mogelijk. Maar die stuklijst daarbij: daar werden we doodziek van.
Alle data zat al in CAD. En werd toch overgetypt.
Het ontwerpwerk bij Bos Machines is modulair opgezet. Een transportbaantje, een Z-as of een bewerkingsmotor wordt één keer zorgvuldig ontworpen en duikt daarna in tientallen machines op. Het samenstellen van de bijbehorende stuklijst, de complete lijst van alle onderdelen in een machine, vroeg alleen bijna evenveel tijd als het 3D-ontwerp zelf.
Extra zuur: alle benodigde gegevens zaten al in het CAD-systeem, maar moesten met de hand worden overgenomen in Ridder iQ, het ERP-systeem waarin Bos Machines onder meer inkoop en productie regelt. Die frustratie zette het bedrijf aan het zoeken naar een goede koppeling van CAD naar ERP.
Het irritante is dat alle informatie al in het CAD-pakket zit. Kleuren, gewichten, afmetingen, hoeveelheden. Dat overtypen naar Ridder iQ is puur ballast.
- 01Stuklijsten volledig handmatig verwerkt. Bij grote machines tot bijna een halve werkdag per ontwerp.
- 02Engineers kwijt aan administratie. Ervaren mensen waren werkweken bezig met overtypen in plaats van met engineering.
- 03Eén gemist onderdeel gaf problemen verderop. Bij inkoop, in de productie en tijdens de montage.
- 04Schaalbaarheid onder druk. Het werkplezier daalde naarmate de projecten complexer werden.
Bewust Vault Basic. Tegen het advies in.
Vrijwel elke partij die Bos Machines benaderde, gaf hetzelfde advies: “Ga eerst upgraden naar Vault Professional.” Bos Machines dacht daar anders over. Vault Basic, het pakket van Autodesk waarmee engineers hun CAD-bestanden beheren (PDM, productdatamanagement), was juist een heel bewuste keuze, en dat wilde het bedrijf zo houden.
Wij hebben Vault Professional helemaal niet nodig. Revisiebeheer en lifecycles kunnen wij als kleine groep engineers prima zelfstandig.
Achter die keuze zit meer dan een kostenafweging. Vault Basic geeft het team meer eigen regie, zonder de dwingende logica die een zwaarder softwarepakket oplegt.
Wij willen graag zelf aan de knoppen kunnen draaien. In Vault Professional word je meer geleefd door het systeem.
Het toverwoord is: keep it simple. Je zit zelf aan de knoppen, je weet wat er gebeurt.
Eén kernverbetering: de stuklijst rechtstreeks naar Ridder iQ.
Welk project Bos Machines het best typeert? De complete houtverwerkingslijn die begin juli werd uitgeleverd. Een pak hout erin, een volledig bewerkt product eruit, inclusief automatisch gezaagde glaslatten. Onderweg krijgen onderdelen een lasercodering, zodat ze verderop in het productieproces traceerbaar blijven.
Het koppelingstraject kreeg bewust een scherpe afbakening: niet het hele engineeringproces op de schop, maar één kernverbetering. De stuklijst die in Inventor, het CAD-pakket van Bos Machines, al volledig bekend is, moet zonder tussenstappen in Ridder iQ landen.
Waar het ons om gaat: de complete stuklijst en bestelling volledig geautomatiseerd, zonder handmatige tussenkomst van Excel-lijsten.
De moeilijkheid zit in details die pas in de praktijk zichtbaar worden: bij kettingen en slangen hangt de juiste omschrijving af van de context.
Bestel je tweehonderd schakels of tweehonderd meter? Een slang van drie meter is wezenlijk anders dan een van drieënhalve meter. Daar lopen koppelingen vaak op stuk.
Cadkunde werkte die afstemming samen met Bos Machines uit; juist bij dit detailwerk telt jarenlange CAD-ervaring.
Op maat gebouwd door Jaap.
De koppeling tussen Vault Basic en Ridder iQ is door Cadkunde-specialist Jaap Flonk van de grond af op maat gebouwd, passend bij de werkwijze van Bos Machines. Daarnaast werkte hij eerder duizenden tekeningen bij naar de nieuwe huisstijl, ook de koopdelen die het systeem normaal tegen aanpassingen beschermt.
Jaap is bijzonder kundig met het vinden van oplossingen. Iemand die echt enorm veel kennis heeft van hoe het CAD-systeem werkt. Daar zijn we heel blij mee. Dat geeft het vertrouwen dat het wel opgelost gaat worden.

De specialist achter dit traject bij Bos Machines.
Het monnikenwerk halveert.
De complete ERP-koppeling met Ridder iQ staat en doet zijn werk, inclusief de export van stuklijsten. Een gemiddeld ontwerp kost twintig uur. Daarvan ging voorheen bijna een halve werkdag zitten in het samenstellen, controleren en nogmaals nalopen van stuklijsten. Mark schat dat daarvan de helft of meer verdwijnt zodra de koppeling volledig onderdeel is van de dagelijkse werkwijze.
Het is niet alleen tijdwinst. Engineers kunnen gewoon lekker engineeren. Doen waar ze goed in zijn.
Bijna een halvering per typisch machineproject, na ingebruikname van de koppeling.
Automatisch consistente artikeldata van CAD naar Ridder iQ.
Engineers doen waar ze goed in zijn, het monnikenwerk valt weg.
Op het tempo van het bedrijf. Niet andersom.
Mark benoemt eerlijk wat veel klantcases overslaan: tussen een werkende koppeling en een koppeling die dagelijks maximaal wordt benut, zit tijd. Hoe snel alle projecten en alle engineers overgaan, bepaalt Bos Machines zelf.
Wij houden van wat we kunnen overzien.
Het installeren van een koppeling is in een week gedaan. Een routine loslaten waarin het team tien jaar lang stuklijsten via Excel verwerkte, duurt langer: dat groeit met vertrouwen, herhaling en kleine successen. De echte winst laat zich daarom pas in de maanden na de oplevering zien.
Wanneer het systeem straks volledig in werking is, dan lijkt het mij mooi om hier een keer een demo te doen. Dat we elkaar de hand kunnen geven en kunnen zeggen: dat hebben we toch mooi gefikst met elkaar.
Dan kunnen we een gesprek beginnen.
Cadkunde helpt maakbedrijven om hun CAD-omgeving te standaardiseren, automatiseren en te koppelen aan ERP. Ook wanneer dat betekent dat de standaardweg niet de juiste weg is.